دلدادگان استاد شجریان

امکان دانلود آسان و بدون دردسر موسیقی ایرانی

گفتارهایی از نخستین نوازندگان صراحی(ساز ساخته استاد شجریان)

صراحی ، سـازی توانمنـد در اجرا و تکنیـک/ سینا جهان‌آبادی

صراحی نام سازی است که شهریورماه ۱۳۸۷، توسط استاد محمدرضا شجریان طراحی و ساخته شده است. این ساز آرشه‌ای است و از لحاظ شکل ظاهر، دسته‌ی آن مانند ویلن طراحی شده؛ ولی فرم صفحه و کاسه‌ی آن حالت خاصی دارد و در زیر خرک، حالت گلدانی‌شکل است که روی آن را می‌توان با پوست و گاه با پوست و چوب طراحی کرد. ویژگی بزرگ این ساز، تغییر رنگ آن با تعویض پوست گلدانی‌شکل است که در مدت کمتر از دو دقیقه امکان‌پذیر است که در هیچ سازی این تغییر رنگ دیده نمی‌شود. هنگامی‌که پوست زیر خرک است، سونوریته و رنگ ساز برای تک‌نوازی مناسب بوده و صدای آن به سازهای محلی موسیقی خراسان نزدیک می‌شود و ساز لهجه‌ی موسیقی مناطق را به خود می‌گیرد و وقتی‌که چوب روی پوست اضافه می‌شود، ساز بیشتر حالت آنسامبل به خود گرفته و رنگ‌آمیزی ارکستر را تنوع می‌بخشد.

خودِ استاد نظرشان این است که این ساز در ارکسترهای زهی مانند ارکستر مجلسی هم می‌تواند به‌کار گرفته شود. صراحی از جهت صدادهی با سازی مثل کمانچه خیلی متفاوت است. نوع دسته‌ی این ساز مانند ویلن‌آلتو است؛ اما دسته‌ی ساز کمانچه گرد است. از نظر ظاهری هم صراحی کاسه‌ی بزرگ‌تری نسبت به کمانچه دارد و نوع خرک و سیم‌گیر آن هم مانند ویلن طراحی شده است. این ساز قرار است با طراحی استاد شجریان در انواع سوپرانو، آلتو، باس و کنترباس ساخته شود. همچنین می‌تواند در ارکسترهای ایرانی و یا به‌طور مستقل (مانند ارکستر مجلسی که فقط از سازهای زهی استفاده می‌شود) به‌کار رود. ارکستری که فقط از چهار نوع اندازه‌ی مختلف صراحی با تعدادی مناسب و استاندارد شکل گیرد.

صراحی ثمره‌ی تحقیقات و تلاش‌های استاد مسلم موسیقی ایران است که به گفته‌ی خود ایشان به‌علت کمبود صدای بم در سازهای آرشه‌ای طراحی و ساخته شده است. در کنسرت مهرماه ۱۳۸۷ استاد شجریان با گروه «شهناز»، من این افتخار را داشتم که برای اولین بار این ساز را به‌روی صحنه برده و به نوازندگی این ساز بپردازم و قابلیت‌های آن را نشان دهم. این ساز با توجه به آلتو بودن‌اش، صدای گرمی داشت؛ به‌خصوص در زمان جواب آواز از جذابیتی خاص برخوردار بود.

با صدایـی نه زیــر و نه بــم/ مهرداد ناصحی

روز اولی که استاد شجریان ساز صراحی را تکمیل کرده بودند و من آن را دیدم و با آن شروع به نواختن کردم، طوری شد که انگار دیگر نمی‌توانم به‌راحتی این ساز را از خود جدا کنم. از یک طرف آشنایی با یک ساز جدید ایرانی هم‌خانواده با کمانچه که ساز تخصصی من بوده و همین‌طور قیچک که تجربه‌ی نواختن آن را داشته‌ام، برایم ایجاد انگیزه می‌کرد و از سوی دیگر رنگ صدا و گستره‌ی متعادل صوتی این ساز که نه چندان زیر و نه چندان بم است، باعث می‌شد که بتوان به‌راحتی با این ساز ارتباط برقرار کرد و مدت‌های طولانی بدون خسته شدن آن را نواخت و این برعکس انتظار یک نوازنده در مواجهه با یک ساز جدید است؛ چرا که معمولاً آشنایی اولیه با یک ساز جدید و نحوه‌ی مناسب استخراج صدا از آن، خود به زمان نیاز دارد. نواختن صراحی برای اولین بار در گروه، برای من یک افتخار محسوب می‌شد.

رنگ صوتی جدید صراحی قطعاً در طول زمان با پخته شدن تکنیک‌های نوازندگی آن و همچنین آشنایی آهنگسازان با قابلیت‌های این ساز می‌تواند با گسترده کردن امکانات صوتی و تکنیکی آن، به موسیقی ایرانی در این حوزه کمک کرده و اصواتی بکر و بدیع را ایجاد کند. در دونوازی‌هایی که با قیچک‌باس طی کنسرت‌های اخیر با گروه «شهناز» داشتم، صراحی با توجه به کنتراستی که به‌نسبت صدای قیچک‌آلتو با قیچک‌باس دارد، تنوع بیشتری را ایجاد می‌کرد که به‌نظر می‌رسد برای شنوندگان از جذابیتی خاص برخوردار بوده است.

نکاتی چند که در ساختمان صراحی وجود دارد، این ساز را از ویژگی‌های خاص برخوردار می‌کند که از آن جمله می‌توانم به اریب بودن دسته‌ی آن اشاره کنم که به‌نوعی شبیه دسته‌ی ویلن‌سل است و به بدن تکیه می‌کند، همین‌طور تخت بودن پشت دسته که این موارد حرکت در پوزیسیون‌های بالاتر را برای نوازنده آسان‌تر می‌کند. در کنار این موارد، امکان تعویض آسان کاسه‌ی گلدانی‌شکل به نوازنده این اجازه را می‌دهد تا با انتخاب گلدان‌هایی که بر آن پوست‌های متفاوتی کشیده شده، رنگ‌های صوتی متنوعی متناسب با فضای موردنیازش را در اختیار داشته باشد. این گستردگی از صداهایی نزدیک به صدای شفاف ویلن‌آلتو تا صدای سازهایی چون کمانچه و یا حتی قیچک‌آلتو را دربرمی‌گیرد.

سـازی توانمنـد در اجرا و تکنیـک/ سینا جهان‌آبادی

صراحی نام سازی است که شهریورماه ۱۳۸۷، توسط استاد محمدرضا شجریان طراحی و ساخته شده است. این ساز آرشه‌ای است و از لحاظ شکل ظاهر، دسته‌ی آن مانند ویلن طراحی شده؛ ولی فرم صفحه و کاسه‌ی آن حالت خاصی دارد و در زیر خرک، حالت گلدانی‌شکل است که روی آن را می‌توان با پوست و گاه با پوست و چوب طراحی کرد. ویژگی بزرگ این ساز، تغییر رنگ آن با تعویض پوست گلدانی‌شکل است که در مدت کمتر از دو دقیقه امکان‌پذیر است که در هیچ سازی این تغییر رنگ دیده نمی‌شود. هنگامی‌که پوست زیر خرک است، سونوریته و رنگ ساز برای تک‌نوازی مناسب بوده و صدای آن به سازهای محلی موسیقی خراسان نزدیک می‌شود و ساز لهجه‌ی موسیقی مناطق را به خود می‌گیرد و وقتی‌که چوب روی پوست اضافه می‌شود، ساز بیشتر حالت آنسامبل به خود گرفته و رنگ‌آمیزی ارکستر را تنوع می‌بخشد.

خودِ استاد نظرشان این است که این ساز در ارکسترهای زهی مانند ارکستر مجلسی هم می‌تواند به‌کار گرفته شود. صراحی از جهت صدادهی با سازی مثل کمانچه خیلی متفاوت است. نوع دسته‌ی این ساز مانند ویلن‌آلتو است؛ اما دسته‌ی ساز کمانچه گرد است. از نظر ظاهری هم صراحی کاسه‌ی بزرگ‌تری نسبت به کمانچه دارد و نوع خرک و سیم‌گیر آن هم مانند ویلن طراحی شده است. این ساز قرار است با طراحی استاد شجریان در انواع سوپرانو، آلتو، باس و کنترباس ساخته شود. همچنین می‌تواند در ارکسترهای ایرانی و یا به‌طور مستقل (مانند ارکستر مجلسی که فقط از سازهای زهی استفاده می‌شود) به‌کار رود. ارکستری که فقط از چهار نوع اندازه‌ی مختلف صراحی با تعدادی مناسب و استاندارد شکل گیرد.

صراحی ثمره‌ی تحقیقات و تلاش‌های استاد مسلم موسیقی ایران است که به گفته‌ی خود ایشان به‌علت کمبود صدای بم در سازهای آرشه‌ای طراحی و ساخته شده است. در کنسرت مهرماه ۱۳۸۷ استاد شجریان با گروه «شهناز»، من این افتخار را داشتم که برای اولین بار این ساز را به‌روی صحنه برده و به نوازندگی این ساز بپردازم و قابلیت‌های آن را نشان دهم. این ساز با توجه به آلتو بودن‌اش، صدای گرمی داشت؛ به‌خصوص در زمان جواب آواز از جذابیتی خاص برخوردار بود.

با صدایـی نه زیــر و نه بــم/ مهرداد ناصحی

روز اولی که استاد شجریان ساز صراحی را تکمیل کرده بودند و من آن را دیدم و با آن شروع به نواختن کردم، طوری شد که انگار دیگر نمی‌توانم به‌راحتی این ساز را از خود جدا کنم. از یک طرف آشنایی با یک ساز جدید ایرانی هم‌خانواده با کمانچه که ساز تخصصی من بوده و همین‌طور قیچک که تجربه‌ی نواختن آن را داشته‌ام، برایم ایجاد انگیزه می‌کرد و از سوی دیگر رنگ صدا و گستره‌ی متعادل صوتی این ساز که نه چندان زیر و نه چندان بم است، باعث می‌شد که بتوان به‌راحتی با این ساز ارتباط برقرار کرد و مدت‌های طولانی بدون خسته شدن آن را نواخت و این برعکس انتظار یک نوازنده در مواجهه با یک ساز جدید است؛ چرا که معمولاً آشنایی اولیه با یک ساز جدید و نحوه‌ی مناسب استخراج صدا از آن، خود به زمان نیاز دارد. نواختن صراحی برای اولین بار در گروه، برای من یک افتخار محسوب می‌شد.

رنگ صوتی جدید صراحی قطعاً در طول زمان با پخته شدن تکنیک‌های نوازندگی آن و همچنین آشنایی آهنگسازان با قابلیت‌های این ساز می‌تواند با گسترده کردن امکانات صوتی و تکنیکی آن، به موسیقی ایرانی در این حوزه کمک کرده و اصواتی بکر و بدیع را ایجاد کند. در دونوازی‌هایی که با قیچک‌باس طی کنسرت‌های اخیر با گروه «شهناز» داشتم، صراحی با توجه به کنتراستی که به‌نسبت صدای قیچک‌آلتو با قیچک‌باس دارد، تنوع بیشتری را ایجاد می‌کرد که به‌نظر می‌رسد برای شنوندگان از جذابیتی خاص برخوردار بوده است.

نکاتی چند که در ساختمان صراحی وجود دارد، این ساز را از ویژگی‌های خاص برخوردار می‌کند که از آن جمله می‌توانم به اریب بودن دسته‌ی آن اشاره کنم که به‌نوعی شبیه دسته‌ی ویلن‌سل است و به بدن تکیه می‌کند، همین‌طور تخت بودن پشت دسته که این موارد حرکت در پوزیسیون‌های بالاتر را برای نوازنده آسان‌تر می‌کند. در کنار این موارد، امکان تعویض آسان کاسه‌ی گلدانی‌شکل به نوازنده این اجازه را می‌دهد تا با انتخاب گلدان‌هایی که بر آن پوست‌های متفاوتی کشیده شده، رنگ‌های صوتی متنوعی متناسب با فضای موردنیازش را در اختیار داشته باشد. این گستردگی از صداهایی نزدیک به صدای شفاف ویلن‌آلتو تا صدای سازهایی چون کمانچه و یا حتی قیچک‌آلتو را دربرمی‌گیرد.

سـازی توانمنـد در اجرا و تکنیـک/ سینا جهان‌آبادی

صراحی نام سازی است که شهریورماه ۱۳۸۷، توسط استاد محمدرضا شجریان طراحی و ساخته شده است. این ساز آرشه‌ای است و از لحاظ شکل ظاهر، دسته‌ی آن مانند ویلن طراحی شده؛ ولی فرم صفحه و کاسه‌ی آن حالت خاصی دارد و در زیر خرک، حالت گلدانی‌شکل است که روی آن را می‌توان با پوست و گاه با پوست و چوب طراحی کرد. ویژگی بزرگ این ساز، تغییر رنگ آن با تعویض پوست گلدانی‌شکل است که در مدت کمتر از دو دقیقه امکان‌پذیر است که در هیچ سازی این تغییر رنگ دیده نمی‌شود. هنگامی‌که پوست زیر خرک است، سونوریته و رنگ ساز برای تک‌نوازی مناسب بوده و صدای آن به سازهای محلی موسیقی خراسان نزدیک می‌شود و ساز لهجه‌ی موسیقی مناطق را به خود می‌گیرد و وقتی‌که چوب روی پوست اضافه می‌شود، ساز بیشتر حالت آنسامبل به خود گرفته و رنگ‌آمیزی ارکستر را تنوع می‌بخشد.

خودِ استاد نظرشان این است که این ساز در ارکسترهای زهی مانند ارکستر مجلسی هم می‌تواند به‌کار گرفته شود. صراحی از جهت صدادهی با سازی مثل کمانچه خیلی متفاوت است. نوع دسته‌ی این ساز مانند ویلن‌آلتو است؛ اما دسته‌ی ساز کمانچه گرد است. از نظر ظاهری هم صراحی کاسه‌ی بزرگ‌تری نسبت به کمانچه دارد و نوع خرک و سیم‌گیر آن هم مانند ویلن طراحی شده است. این ساز قرار است با طراحی استاد شجریان در انواع سوپرانو، آلتو، باس و کنترباس ساخته شود. همچنین می‌تواند در ارکسترهای ایرانی و یا به‌طور مستقل (مانند ارکستر مجلسی که فقط از سازهای زهی استفاده می‌شود) به‌کار رود. ارکستری که فقط از چهار نوع اندازه‌ی مختلف صراحی با تعدادی مناسب و استاندارد شکل گیرد.

صراحی ثمره‌ی تحقیقات و تلاش‌های استاد مسلم موسیقی ایران است که به گفته‌ی خود ایشان به‌علت کمبود صدای بم در سازهای آرشه‌ای طراحی و ساخته شده است. در کنسرت مهرماه ۱۳۸۷ استاد شجریان با گروه «شهناز»، من این افتخار را داشتم که برای اولین بار این ساز را به‌روی صحنه برده و به نوازندگی این ساز بپردازم و قابلیت‌های آن را نشان دهم. این ساز با توجه به آلتو بودن‌اش، صدای گرمی داشت؛ به‌خصوص در زمان جواب آواز از جذابیتی خاص برخوردار بود.

با صدایـی نه زیــر و نه بــم/ مهرداد ناصحی

روز اولی که استاد شجریان ساز صراحی را تکمیل کرده بودند و من آن را دیدم و با آن شروع به نواختن کردم، طوری شد که انگار دیگر نمی‌توانم به‌راحتی این ساز را از خود جدا کنم. از یک طرف آشنایی با یک ساز جدید ایرانی هم‌خانواده با کمانچه که ساز تخصصی من بوده و همین‌طور قیچک که تجربه‌ی نواختن آن را داشته‌ام، برایم ایجاد انگیزه می‌کرد و از سوی دیگر رنگ صدا و گستره‌ی متعادل صوتی این ساز که نه چندان زیر و نه چندان بم است، باعث می‌شد که بتوان به‌راحتی با این ساز ارتباط برقرار کرد و مدت‌های طولانی بدون خسته شدن آن را نواخت و این برعکس انتظار یک نوازنده در مواجهه با یک ساز جدید است؛ چرا که معمولاً آشنایی اولیه با یک ساز جدید و نحوه‌ی مناسب استخراج صدا از آن، خود به زمان نیاز دارد. نواختن صراحی برای اولین بار در گروه، برای من یک افتخار محسوب می‌شد.

رنگ صوتی جدید صراحی قطعاً در طول زمان با پخته شدن تکنیک‌های نوازندگی آن و همچنین آشنایی آهنگسازان با قابلیت‌های این ساز می‌تواند با گسترده کردن امکانات صوتی و تکنیکی آن، به موسیقی ایرانی در این حوزه کمک کرده و اصواتی بکر و بدیع را ایجاد کند. در دونوازی‌هایی که با قیچک‌باس طی کنسرت‌های اخیر با گروه «شهناز» داشتم، صراحی با توجه به کنتراستی که به‌نسبت صدای قیچک‌آلتو با قیچک‌باس دارد، تنوع بیشتری را ایجاد می‌کرد که به‌نظر می‌رسد برای شنوندگان از جذابیتی خاص برخوردار بوده است.

نکاتی چند که در ساختمان صراحی وجود دارد، این ساز را از ویژگی‌های خاص برخوردار می‌کند که از آن جمله می‌توانم به اریب بودن دسته‌ی آن اشاره کنم که به‌نوعی شبیه دسته‌ی ویلن‌سل است و به بدن تکیه می‌کند، همین‌طور تخت بودن پشت دسته که این موارد حرکت در پوزیسیون‌های بالاتر را برای نوازنده آسان‌تر می‌کند. در کنار این موارد، امکان تعویض آسان کاسه‌ی گلدانی‌شکل به نوازنده این اجازه را می‌دهد تا با انتخاب گلدان‌هایی که بر آن پوست‌های متفاوتی کشیده شده، رنگ‌های صوتی متنوعی متناسب با فضای موردنیازش را در اختیار داشته باشد. این گستردگی از صداهایی نزدیک به صدای شفاف ویلن‌آلتو تا صدای سازهایی چون کمانچه و یا حتی قیچک‌آلتو را دربرمی‌گیرد.

با تشکر از وبلاگ دوستداران همایون شجریان

لینک صفحه